รายละเอียด

วันที่ 10 ตุลาคม 2569 คุณสุทธิโชค จิตรศรีสมบัติ นายกสมาคมยุวชนเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนเพื่อไทย (YSDA) ได้รับเชิญเข้าร่วมการเสวนาในหัวข้อ “Mobility for All: Inclusive Cities, Accessible Transport, Better Lives” ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของกิจกรรม Activate Bangkok: Beyond the Station – Unlock Sustainable Urban Mobility for a Compact, Connected, Climate-Resilient City จัดโดย UN-Habitat ร่วมกับเทศกาล Bangkok Climate Action Week 2026 ณ ลุมพินีสถาน สวนลุมพินี

การเสวนาในครั้งนี้จัดขึ้นเพื่อแลกเปลี่ยนมุมมองการพัฒนาเมืองและระบบขนส่งมวลชนที่ทุกคนเข้าถึงได้อย่างเท่าเทียม ตลอดจนการสร้างเมืองที่รองรับการเปลี่ยนแปลงทางกักขังและสภาพภูมิอากาศอย่างยั่งยืน

ปรับกระบวนทัศน์การมองเมือง: จากสิ่งมีชีวิตสู่ “Pluriversal”

คุณสุทธิโชค ได้ถ่ายทอดมุมมองสะท้อนความคิดในการพัฒนาเมืองว่า การมองเรื่องเมืองในปัจจุบันต้องข้ามพ้นขอบเขตเดิม ๆ ไปสู่แนวคิดแบบ Pluriversal (ความหลากหลายทางพหุจักรวาล/มิติ) ที่ไม่เพียงพิจารณาเฉพาะมิติของมนุษย์หรือสิ่งมีชีวิตเท่านั้น แต่ต้องนับรวมถึงสิ่งไม่มีชีวิตและปัจจัยแวดล้อมทางธรรมชาติ เช่น อุณหภูมิ และสภาพแวดล้อมทางกายภาพ เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของการออกแบบเมืองด้วย

นอกจากนี้ ได้กล่าวถึงจุดเริ่มต้นของการก่อตั้ง YSDA ว่าเกิดจากข้อสังเกตต่อการขับเคลื่อนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) ในอดีต ที่หลายภาคส่วนยังคงดำเนินการภายใต้กระบวนทัศน์ (Paradigm) ความคิดเดิม ๆ ซึ่งไม่ได้นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างอย่างแท้จริง

"เราไม่ควรมองว่า SDGs เป็นเพียง 'คำใหม่' ที่เพิ่งเกิดขึ้น แล้วนำมาใชัย้อมสีหรือปรับเปลี่ยนเพียงเปลือกนอก แต่เราต้องปรับความคิดพื้นฐานเพื่อลงมือทำอย่างจริงจัง"

วิกฤตการรับรู้ (Perception Crisis) และข้อจำกัดของการขับเคลื่อนเยาวชน

ในยุคดิจิทัล การขับเคลื่อนสังคมและเยาวชนต้องเผชิญกับ “วิกฤตการรับรู้” ที่เกิดจากอัลกอริทึมของสื่อโซเชียลมีเดีย ซึ่งคอยดึงดูดและบิดเบือนความสนใจเพื่อผลประโยชน์ทางโฆษณา ทำให้ผู้คนในสังคมแยกขาดจากกัน และเชื่อว่าสิ่งที่ตนสนใจคือสิ่งที่คนส่วนใหญ่สนใจ ส่งผลให้การรวมตัวเพื่อขับเคลื่อนประเด็นสังคมทำได้ยากกว่าในอดีต

คุณสุทธิโชค ได้เสนอแนวคิดในการดึงดูดและสร้างการมีส่วนร่วมของกลุ่มเยาวชนในระยะยาวไว้ 3 ประการ ได้แก่

1. ต้องสนุก (Fun): กิจกรรมขับเคลื่อนต้องมีความน่าสนใจ ไม่น่าเบื่อ
2. ต้องไม่แพง (Accessible/Affordable): ลดอุปสรรคทางต้นทุนและการเข้าถึง
3. ต้องรู้สึกถึงคุณค่า (Value): เห็นผลลัพธ์เชิงบวกที่เกิดขึ้นจริงและยั่งยืน

พร้อมกันนี้ ยังได้ตั้งข้อสังเกตถึงความเปราะบางในกลุ่มเยาวชนเรื่อง “การฟอกเขียว” (Greenwashing) ที่บางครั้งเยาวชนเองก็อาจตกเป็นเครื่องมือ หรือใช้พื้นที่การทำงานด้านสิ่งแวดล้อมเพียงเพื่อสร้างโปรไฟล์ โดยย้ำว่าคนที่ตั้งใจทำงานขับเคลื่อนสังคมจริง ๆ ต้องใส่ใจในแก่นแท้และคุณค่าของการเปลี่ยนแปลง มากกว่าเพียงภาพลักษณ์ภายนอก

ก้าวข้ามการเป็นตัวแทน สู่ “ประชาธิปไตยแบบมีส่วนร่วม” (Participatory Democracy)

ในช่วงท้าย คุณสุทธิโชค ได้เน้นย้ำถึงหลักการพื้นฐานของการพัฒนาที่ยั่งยืนว่า ต้องย้อนกลับมาตั้งคำถามว่า "ประชาชนได้เข้ามามีส่วนร่วมจริงหรือไม่ และมีกลไกใดรับรองการมีส่วนร่วมนั้น"

บริบทของประเทศไทยมักคุ้นชินกับระบบประชาธิปไตยแบบตัวแทน จนทำให้วัฒนธรรมการมีส่วนร่วมอย่างต่อเนื่องและเข้มแข็งของภาคประชาชนสูญหายไป การพูดถึงเรื่องการแปลงเป้าหมายการพัฒนาลงสู่ระดับพื้นที่ (Localize) ที่พูดกันมานานกว่า 10 ปี แต่ยังไม่ประสบความสำเร็จ สะท้อนให้เห็นว่ากระบวนทัศน์ความคิดของสังคมยังไม่ได้เปลี่ยนไปอย่างแท้จริง

"โจทย์สำคัญในวันนี้คือ การฝ่ามายาคติเดิม ๆ แล้วเริ่มขับเคลื่อนจากล่างขึ้นบน (Bottom-up) แม้เยาวชนในปัจจุบันจะมีประเด็นความสนใจที่หลากหลายและกระจายตัว แต่สุดท้ายประเด็นบนโลกนี้เชื่อมโยงถึงกันหมด ไม่สามารถแยกขาดได้ การเปิดพื้นที่ให้เยาวชนร่วมคิด ร่วมทำ ได้รับการพัฒนา และเคารพในการรับฟังซึ่งกันและกัน ผ่าน ประชาธิปไตยแบบมีส่วนร่วม (Participatory Democracy) จึงเป็นหัวใจสำคัญที่จะทำให้การขับเคลื่อน SDGs และการพัฒนาเมืองยั่งยืนเกิดขึ้นได้จริง" คุณสุทธิโชค กล่าวสรุป

เขียนโดย ศรุตา จารุพงษ์ทวิช